• Dla kogo jest ten artykuł? • dla wszystkich, którzy chcą chronić oczy przed szkodliwymi promieniami UV • dla osób, które noszą szkła kontaktowe • dla wszystkich zainteresowanych zdrowiem
• Co zyskasz, gdy go przeczytasz? • praktyczne rady • fachową wiedzę, weryfikowaną przez lekarzy Miejskiego Szpitala Zespolonego w Olsztynie
• Kluczowe słowa i tematy • promieniowanie UV • słońce • oczy • okulary • szkła kontaktowe • zdrowie

Owszem, by widzieć, co dzieje się wokół nas i rozróżniać kolory — z pewnością potrzebujemy światła. A jednak światło słoneczne zawiera niewidzialne promienie UV-A i UV-B, czyli szkodliwe rodzaje promieniowania ultrafioletowego.

Skórę przed szkodliwym promieniowaniem UV chronimy z pomocą kremów z filtrem, zapobiegając w ten sposób poparzeniom słonecznym. Tymczasem promieniowanie UV dociera również do naszych oczu. I to dobrze, bo one też potrzebują światła do prawidłowego funkcjonowania, a struktury oka absorbują znaczną część promieniowania UV bez żadnej szkody dla zdrowia. A jednak szkodliwe promieniowanie UV może oczom szkodzić i zwiększać ryzyko rozwoju chorób oczu.

Dlaczego oczy przed słońcem trzeba chronić?

Ważne jest, by chronić oczy przed szkodliwym promieniowaniem UV, zwłaszcza w czasie, gdy ta ekspozycja na słońce jest naprawdę duża. Szkodliwe promieniowanie UV może zwiększać ryzyko wystąpienia niektórych chorób oczu, w szczególności zaćmy. Zaćma to zmętnienie soczewki wewnątrz oka, które powoduje, że wzrok staje się niewyraźny i zamglony.

Jak konkretnie chronić oczy latem, w czasie upału?

— Latem oczy chronimy nosząc okulary z przeciwsłoneczne z filtrem UV 400 i znakiem CE. Należy unikać silnego wiatru i kurzu, nawilżać oczy kroplami bez konserwantów. Przed kąpielą w jeziorze, morzu czy rzece oraz w basenie należy zdjąć soczewki kontaktowe. Najlepszą ochroną jest cień, dlatego należy nosić czapkę z daszkiem lub kapelusz z szerokim rondem. W samochodzie nie należy kierować nawiewu lub klimatyzacji prosto na twarz, bo może to wysuszyć powierzchnie oka — mówią specjaliści okulistyki Miejskiego Szpitala Zespolonego w Olsztynie.

Ochrona oczu przed słońcem — porady praktyczne

Okulary przeciwsłoneczne

Okulary przeciwsłoneczne chronią oczy przed szkodliwym promieniowaniem UV. Zmniejszają ilość promieniowania UV docierającego do oczu, dzięki czemu są one chronione przed słońcem, a nasze widzenie jest bardziej komfortowe. Kupując okulary przeciwsłoneczne, sprawdźmy, czy posiadają znak jakości CE. Poza tym okulary przeciwsłoneczne do użytku codziennego w Polsce muszą spełniać europejską normę PN-EN ISO 12312-1 — zapewnia ona, że okulary chronią przed promieniowaniem UV i spełniają rygorystyczne zasady bezpieczeństwa. Wszystkie te informacje nadrukowane są na wewnętrznej stronie zauszników okularów.

Okulary przeciwsłoneczne mogą również pomóc osobom wrażliwym na światło lub mającymi problemy z odblaskami.

Czy im ciemniejsze soczewki, tym lepsza ochrona?

— Kluczowe znaczenie ma filtr UV. Same ciemne szkła bez odpowiedniego filtra nie gwarantują bezpieczeństwa dla oczu. A nawet mogą być bardziej szkodliwe niż brak okularów, bo ciemne soczewki powodują rozszerzenie źrenicy, co zwiększa ilość światła, a w konsekwencji także promieniowania UV wpadającego do oka — przekonują okuliści.

Pamiętajmy też, że nie zawsze koszt oznacza ochronę. Okulary przeciwsłoneczne nie muszą być drogie, by skutecznie chronić oczy. Tanie okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV i certyfikatem CE mogą być równie dobre, jak te drogie markowe. Niezależnie, czy szukamy stylowych okularów przeciwsłonecznych na wakacje, czy praktycznych na co dzień, ważne jest, by po prostu je nosić.

Ważny filtr UV

Musimy zawsze mieć na uwadze fakt, że szkodliwe promieniowanie UV może uszkodzić nasze oczy nawet w pochmurny dzień. Najlepszym sposobem na ochronę przed takim działaniem jest filtr UV w soczewkach. Zatrzymuje on większość szkodliwego światła przedostającego się do oczu. O ile większość okularów korekcyjnych ma wbudowany, przezroczysty filtr UV — o tyle w okularach przeciwsłonecznych musimy dopilnować tego samodzielnie.

Okulary typu wrap-around

To rodzaj okularów o mocno zaokrąglonym kształcie, w których oprawki i soczewki zakrzywiają się wokół twarzy, ściśle przylegając do jej boków. Zapewniają panoramiczne pole widzenia i doskonałą ochronę przed słońcem, wiatrem czy kurzem, blokując światło wpadające z góry i z boków i zmniejszając ilość promieniowania UV. Taka zwiększona ochrona może być szczególnie pomocna osobom cierpiącym na odblaski.

Osłony oczu powinny być prawidłowo dopasowane, by skutecznie zapobiegać przedostawaniu się światła przez krawędzie oprawki. Dostępne są również osłony przeciwodblaskowe, które można założyć na okulary korekcyjne.

A jeśli noszę soczewki kontaktowe…?

Choć niektóre soczewki kontaktowe oferują wbudowaną ochronę UV, zakrywają one jedynie rogówkę. Wniosek? Nadal trzeba nosić okulary przeciwsłoneczne, bo ochrony przed szkodliwym promieniowaniem UV potrzebuje też delikatna powieka, białko oczu i otaczająca je skóra. Poza tym same soczewki kontaktowe też warto chronić przed wiatrem i kurzem.

W przeciwieństwie do okularów korekcyjnych lub okularów przeciwsłonecznych typu wrap-around, soczewki nie zakrywają całej okolicy oczu, przez co spojówka i skóra są narażone na oparzenia słoneczne i długotrwałe schorzenia, takie jak zaćma.

Poza tym osoby noszące soczewki kontaktowe często doświadczają większej wrażliwości na jasne światło. Okulary przeciwsłoneczne z polaryzacją lub przyciemniane znacznie redukują mrużenie i zmęczenie oczu. No i ochrona soczewek przed kurzem i wiatrem — szczególnie ważna podczas jazdy na rowerze lub samochodem z opuszczonymi szybami lub na plaży.

Jeśli pracujesz lub dużo czasu spędzasz na zewnątrz

Wtedy oczy mogą wymagać dodatkowej ochrony. Oczy są również bardziej narażone na promieniowanie UV, gdy w pobliżu znajdują się powierzchnie odbijające światło, np. woda. Dobrze jest chronić oczy, jeśli jesteś na plaży, łowisz ryby, pływasz łódką lub spędzasz wakacje w bardzo słonecznym miejscu.

Pamiętajmy, że śnieg również odbija promieniowanie UV, dlatego na feriach zimowych, w czasie jazdy na nartach lub snowboardzie silniejsza ochrona też jest nam potrzebna. Szukając okularów ochronnych lub gogli trzeba sprawdzić, czy oferują one również odpowiednią ochronę UV.

Bezpieczni na słońcu

Okulary przeciwsłoneczne to najłatwiejszy sposób na ochronę oczu przed szkodliwym promieniowaniem UV, ale warto również codziennie dbać o ochronę przed słońcem — niezależnie od tego, czy jest słonecznie, czy pochmurno.

Nigdy nie patrzmy bezpośrednio w słońce.

Nośmy kapelusz z szerokim rondem i okulary przeciwsłoneczne. Kapelusze zapewniają dodatkowy cień i ochronę oczu.

Spędzajmy czas w cieniu. Niezależnie od tego, czy odpoczywamy przy basenie, czy delektujemy się rodzinnym obiadem w ogrodzie, spędzanie czasu w cieniu może zapewnić dodatkową warstwę ochrony naszym oczom.

Magdalena Maria Bukowiecka

Korzystałam z materiałów UK’s Royal National Institute of Blind People i US National Eye Institute.

© pics: Freepik

Lekarze specjaliści na Oddziale Okulistycznym Miejskiego Szpitala Zespolonego w Olsztynie zajmują się leczeniem operacyjnym zaćmy, ciała szklistego, siatkówki, jaskry oraz leczeniem AMD, czyli zwyrodnienia plamki żółtej. Rocznie na oddziale hospitalizowanych jest ponad 1000 pacjentów. Do szczegółowych zadań oddziału należy • diagnostyka, leczenie zachowawcze i chirurgiczne narządu wzroku, • prowadzenie profilaktyki z zakresu schorzeń narządu wzroku.

Diagnostyka i leczenie zachowawcze prowadzone w oparciu o poradnię konsultacyjną i część stacjonarną oddziału obejmują: • diagnostykę i leczenie aparatu ochronnego oka i przedniego odcinka gałki ocznej, • diagnostykę i leczenie tylnego odcinka gałki ocznej, • diagnostykę i leczenie jaskry, • diagnostykę, leczenie zachowawcze i chirurgię laserową retinopatii cukrzycowej.

Na naszej stronie https://www.szpital.olsztyn.pl/oddzialy/oddzial-okulistyczny można też zwiedzić Oddział Okulistyczny wirtualnie.

Data publikacji: 27.07.2026